Blog Atopowy

Według zaleceń EAACI zaleca się karmienie wyłącznie piersią do 4.–6. mies. życia w ramach profilaktyki alergii. Mleko matki zawiera m.in. lizozym (działający przeciwbakteryjnie), laktoferynę (czynnik stymulujący wzrost prawidłowej flory jelitowej) oraz przeciwciała klasy IgA (pierwsza linia obrony przed patogenami). Dzieci karmione piersią do 2. roku życia, nawet przy obciążonym wywiadzie alergicznym u rodziców, rzadko zapadają w tym okresie na AZS. Zawarta w mleku matki laktoferyna pobudza rozwój prawidłowej flory jelitowej, która stymuluje procesy odpornościowe, odgrywając tym samym ważną rolę w profilaktyce alergii. Badanie kohortowe, przeprowadzone w Szwecji w grupie ponad 4 tys. dzieci karmionych częściowo i wyłącznie piersią do 2. roku życia, wykazało jego korzystny wpływ na zmniejszanie ryzyka alergii. W grupie karmionej naturalnie przez co najmniej 4 mies. ryzyko wystąpienia astmy oskrzelowej, AZS i alergicznego nieżytu nosa było mniejsze niż u dzieci karmionych sztucznie.
W 1995 r. opublikowano wyniki 17-letniej obserwacji 150 dzieci, podzielonych na 3 grupy – niekarmionych piersią w ogóle lub krócej niż 1 mies., karmionych 1–6 mies. oraz dłużej niż 6 mies. – badanych regularnie w 1., 3., 5., 10. i 17. roku życia. Autorzy potwierdzili profilaktyczny wpływ karmienia piersią w zakresie chorób atopowych (astmy, alergii pokarmowej i wziewnej). Choroby atopowe częściej występowały w grupie dzieci najkrócej karmionych piersią, a AZS najrzadziej stwierdzano między 1.–3. rokiem życia u dzieci najdłużej karmionych piersią. W grupie dzieci karmionych piersią jedynie do 1. mies. życia lub karmionych sztucznie najczęściej występowała alergia pokarmowa, a w drugiej kolejności wziewna, którą stwierdzono u 65% dzieci z tej grupy w 17. roku życia. W opublikowanej w 2001 r. metaanalizie Gdalevicha i wsp. wykazano ochronny wpływ karmienia piersią na ryzyko rozwoju alergii, szczególnie w populacji dzieci rodziców z obciążonym wywiadem alergicznym – matkom tych dzieci zaleca się wyłączenie z diety pokarmów będących silnymi alergenami.

Rola alergenów pokarmowych w etiopatogenezie atopowego zapalenia skóry
Anna Rosińska, Iwona Stajkowska, Wojciech Cichy
Post Dermatol Alergol 2007; XXIV, 5: 224–232
Pełny artykuł

Część autorów podważa ochronny wpływ karmienia piersią, polegający na zmniejszeniu ryzyka wystąpienia chorób atopowych w dzieciństwie. Purvis i wsp. przebadali grupę ponad 800 dzieci w 1., 3. i 5. roku życia i stwierdzili, że ryzyko wystąpienia AZS u dzieci karmionych piersią do 6. mies. życia było mniejsze niż u karmionych dłużej niż 6 mies. Najniższe ryzyko wystąpienia AZS odnotowano u dzieci karmionych sztucznie. Ludvigsson i wsp. oceniali ryzyko wystąpienia AZS w grupie ponad 8 tys. dzieci karmionych wyłącznie piersią do 4. mies. życia. i powyżej 4. mies. życia. W 1. roku życia 20% wszystkich badanych dzieci prezentowało objawy AZS. Na podstawie wyników własnej analizy autorzy dowodzili, że dłuższe (powyżej 4. mies.) karmienie piersią nie zmniejsza ryzyka wystąpienia AZS w 1. roku życia. Zauważono też, iż dzieci z rodzin mających zwierzęta domowe rzadziej zapadały na atopowe zapalenie skóry. W 1998 r. Jong i wsp. przeprowadzili badanie z randomizacją, obejmujące ponad 1500 noworodków karmionych naturalnie przez co najmniej 6 tyg. i otrzymujących dodatkowo mleko krowie lub placebo 3 razy dziennie. Chorobę atopową stwierdzono u 10% niemowląt przyjmujących mleko krowie i u 9,3% – placebo, natomiast w 2. roku życia odsetek ten wynosił odpowiednio 9,6 i 10,2%. Na podstawie przytoczonych wyników naukowcy zanegowali wyższość karmienia piersią nad stosowaniem preparatów opartych na mleku krowim. W ostatnim czasie pojawiło się kilka doniesień negujących pozytywny wpływ karmienia w profilaktyce alergii. Sariachvili i wsp. na podstawie obserwacji 1128 niemowląt (od 5. mies. ciąży) wykazali brak znaczenia czynnika, jakim było karmienie piersią, w rozwoju objawów AZS w 1. roku życia dziecka. Z kolei Brandt i wsp. poddali w wątpliwość dowody, na podstawie których opracowano obecne rekomendacje dietetyczne dla noworodków i niemowląt.

Rola alergenów pokarmowych w etiopatogenezie atopowego zapalenia skóry
Anna Rosińska, Iwona Stajkowska, Wojciech Cichy
Post Dermatol Alergol 2007; XXIV, 5: 224–232
Pełny artykuł