Rozwój inżynierii genetycznej i biologii molekularnej oraz wiedzy o procesach immunologicznych towarzyszących wielu chorobom doprowadził do stworzenia nowej generacji leków zwanych lekami biologicznymi. Leki te stały się obecnie alternatywą w terapii wielu chorób – zwłaszcza o podłożu autoimmunologicznym – w sytuacjach, gdy zawodzą środki tradycyjne. Zajęły one znaczącą pozycję w onkologii, endokrynologii, gastroenterologii i reumatologii. Wiąże się z nimi również duże nadzieje w leczeniu schorzeń dermatologicznych, np. łuszczycy. Być może leki biologiczne będą kolejnym przełomem w leczeniu AZS.
Czym są leki biologiczne? Są to białka, które naśladują funkcje prawidłowych białek ludzkich. Badania genetyczne chorych na AZS stwierdziły, że niemal 50% chorych ma nieprawidłowy gen odpowiedzialny za kodowanie filagryny, białka budującego skórę. Lek biologiczny mógłby uzupełnić niedobór filagryny na poziomie komórkowym.
Inną ważną funkcją leków biologicznych w leczeniu AZS może być:
- wpływ na reakcje immunologiczne, wybiórcze działanie na poziomie molekularnym na różne etapy patogenezy choroby;
- zmniejszanie liczby i aktywności komórek odpowiedzialnych za procesy immunologiczne i stany zapalne (komórki limfatyczne);
- wiązanie lub zahamowanie funkcji receptorów komórkowych, co uniemożliwia przyłączenie do nich TNF-alfa i rozwój zmian chorobowych;
- łączenie się z cząsteczkami TNF-alfa już związanymi z błoną komórkową.
Testuje się aktualnie kilka leków, których właściwości wskazują na korzystne działanie w terapii AZS. W literaturze można znaleźć wiele artykułów, dotyczących głównie infliximabu i efalizumabu. Końcówka -mab wskazuje na to, że są to przeciwciała monoklonalne, immunoglobuliny, które specyficznie łączą się z innymi białkami obecnymi na powierzchni komórek znajdujących się w układzie krążenia lub związanych z tkankami oraz biorących udział w odpowiedzi immunologicznej. Interakcja ta najczęściej powoduje zahamowanie aktywności białka, czyli ma działanie immunosupresyjne.
Cassano [1] opisał przypadek 30-letniego mężczyzny z ciężkim AZS i towarzyszącymi zmianami o typie alergii kontaktowej, u którego po zastosowaniu infliksymabu w monoterapii uzyskano szybką poprawę kliniczną. Remisję zmian skórnych i brak nawrotów obserwowano po ponad 3 latach od zakończenia leczenia. Takigushi [2] zastosował efalizumab u grupy dziesięciu dorosłych osób z ciężkim AZS. Terapia dała znaczną poprawę u sześciu osób. Badania trwają, skutki uboczne leków nie są jeszcze do końca poznane, zwłaszcza w interakcji z innymi lekami stosowanymi w AZS.
Przygotowanie tych leków jest niezwykle złożoną procedurą i opiera się głównie na inżynierii genetycznej, do produkcji niektórych białek hoduje się transgeniczne myszy. Wiąże się to ze znacznymi kosztami – w konsekwencji cena preparatów jest bardzo wysoka. Koszt terapii na dzień dzisiejszy może sięgać nawet 26 000 euro.
[1] Infliximab in recalcitrant severe atopic eczema associated with contact allergy.
Cassano N, Loconsole F, Coviello C, Vena GA
Int J Immunopathol Pharmacol. 2006 Jan-Mar;19(1):237-40.
[2] Efalizumab for severe atopic dermatitis: a pilot study in adults.
Takiguchi R, Tofte S, Simpson B, Harper E, Blauvelt A, Hanifin J, Simpson E
J Am Acad Dermatol. 2007 Feb;56(2):222-7. Epub 2006 Oct 13.
[3] Zastosowanie leków biologicznych w dermatologii
Pełka M, Broniarczyk-Dyła G
Post Dermatol Alergol 2007; XXIV, 1: 35–41
[4] Rola leków biologicznych w dermatologii
Huryń A, Bielecka-Grzela S, Klimowicz A, Żejmo M
Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2007, 53, 2, 8–13
Tagi: Leki biologiczne
Panie grzechotnick, gdyby pan miał nieprawidłowy gen odpowiedzialny za kodowanie filagryny, jak niemal połowa atopików, może byśmy pana wyleczyli za 26000 euro tak jak jeden doktor jednego pana co jest poswiadczone w tej tu książce. A tak.. zipa dumna
Pan grzechotnick najwyraźniej uważa że mu się należy.